تعرفه برق تجاری ۱۴۰۵؛ جدول قیمت و روش محاسبه هزینه واقعی کسب‌وکار
جدول تعرفه برق تجاری ۱۴۰۵ برای کمتر و بیشتر از ۳۰ کیلووات، هزینه تأمین برق، اوج و کم‌باری، بهای قدرت، الگوی مصرف و مثال محاسبه واقعی.
تعرفه برق تجاری ۱۴۰۵؛ جدول قیمت و روش محاسبه هزینه واقعی کسب‌وکار
راهنمای عملی برای فروشگاه‌ها، مجتمع‌های تجاری، دفاتر، خدمات و کسب‌وکارهای مشمول «سایر مصارف» | به‌روزرسانی: مهر ۱۴۰۵
اگر صاحب فروشگاه، دفتر، مجتمع تجاری یا یک کسب‌وکار خدماتی هستید، احتمالاً اولین سؤال شما این است که هر کیلووات‌ساعت برق در سال ۱۴۰۵ دقیقاً چند ریال تمام می‌شود. پاسخ یک عدد ثابت نیست. در تعرفه برق تجاری ۱۴۰۵ باید ابتدا کد تعرفه قبض، قدرت قراردادی، کمتر یا بیشتر بودن توان از ۳۰ کیلووات، الگوی مصرف، منطقه عادی یا گرمسیر، ساعت مصرف و در مشترکان دیماندی، قدرت ثبت‌شده و ضریب قدرت را کنار هم قرار دهید.
بخشنامه وزارت نیرو برای سال ۱۴۰۵ «هزینه تأمین برق» را ۱۳٬۲۵۶ ریال به ازای هر کیلووات‌ساعت و نرخ تبدیل انرژی (ECA) را ۱۴٬۴۲۰ ریال اعلام کرده است. برای بسیاری از واحدهای تجاری و خدماتی که در قبض با تعرفه شماره ۵ «سایر مصارف» شناخته می‌شوند، همین هزینه تأمین برق مبنای جدول نرخ‌هاست؛ اما نحوه اعمال آن برای مشترک زیر ۳۰ کیلووات با مشترک ۳۰ کیلووات و بیشتر کاملاً متفاوت است.
۱) اول مشخص کنید واقعاً «تعرفه تجاری» شما کدام است
«برق تجاری» اصطلاحی رایج است، اما در قبض رسمی وزارت نیرو لزوماً یک عنوان واحد با همین نام وجود ندارد. بسیاری از مغازه‌ها، فروشگاه‌ها، دفاتر و واحدهای خدماتی در تعرفه شماره ۵ «سایر مصارف» قرار می‌گیرند؛ در مقابل، برخی کاربری‌ها مانند مراکز عمومی، درمانی یا موارد خاص ممکن است زیر تعرفه شماره ۲ یا گروه‌های دیگر صورتحساب شوند. بنابراین پیش از استفاده از هر جدول اینترنتی، کد تعرفه درج‌شده در قبض و قرارداد انشعاب را کنترل کنید.
اگر کد تعرفه شما در گروه «سایر مصارف» است، جدول‌های این مقاله مبنای مناسبی برای تحلیل هزینه هستند. اگر قبض در گروه دیگری قرار دارد، باید همان جدول قانونی را ملاک قرار دهید؛ حتی اگر فعالیت شما از نظر عرف «تجاری» محسوب شود.
مطالعه مرتبط در نیروبان: محاسبه هزینه برق در ایران؛ راهنمای جامع قبض، تعرفه‌های ۱۴۰۵، دیماند و هزینه برق صنعتی
۲) دو عدد پایه سال ۱۴۰۵: هزینه تأمین برق و ECA
شرایط عمومی تعرفه‌های برق سال ۱۴۰۵ دو عدد مهم را اعلام کرده است: «هزینه تأمین برق» برابر ۱۳٬۲۵۶ ریال/kWh و «نرخ تبدیل انرژی (ECA)» برابر ۱۴٬۴۲۰ ریال/kWh. در تعرفه شماره ۵، نرخ‌های پایه انرژی عمدتاً بر مبنای ضریب یا کسر از هزینه تأمین برق ساخته می‌شوند. بنابراین وقتی بخشنامه می‌گوید «۱ برابر هزینه تأمین برق با کسر ۹۵۰ ریال»، باید عدد واقعی را از همین مبنا محاسبه کرد.
عنوان | مقدار ۱۴۰۵ | کاربرد |
هزینه تأمین برق | ۱۳٬۲۵۶ ریال/kWh | مبنای بسیاری از ضرایب تعرفه شماره ۵ |
نرخ تبدیل انرژی (ECA) | ۱۴٬۴۲۰ ریال/kWh | مبنای برخی مقررات بازار و گروه‌های دیگر تعرفه |
آبونمان ≥ ۳۰ kW | ۱۴۸٬۵۷۳ ریال/ماه | رقم ثابت ماهانه |
آبونمان < ۳۰ kW | ۱۶٬۵۰۸ ریال/ماه | رقم ثابت ماهانه |
این ارقام برای سال ۱۴۰۵ هستند و تعرفه‌ها از ابتدای اردیبهشت ۱۴۰۵ لازم‌الاجرا شده‌اند. بهای انرژی و بهای قدرت برای دوره‌هایی با تعداد روز متفاوت از ۳۰ روز نیز طبق شرایط عمومی متناسب با تعداد روز دوره تعدیل می‌شود.
۳) جدول تعرفه برق تجاری ۱۴۰۵ برای قدرت ۳۰ کیلووات و بیشتر
برای مشترکان تعرفه شماره ۵ با قدرت قراردادی ۳۰ کیلووات و بیشتر، بخشنامه ۱۴۰۵ علاوه بر بهای انرژی، بهای قدرت نیز تعیین کرده است. تا سقف الگوی مصرف، نرخ انرژی به سه بازه زمانی تقسیم می‌شود: میان‌باری، اوج‌باری و کم‌باری.
مؤلفه | فرمول رسمی | نرخ محاسبه‌شده |
بهای قدرت | ثابت | ۳۵۱٬۶۰۰ ریال به ازای هر kW در ماه |
میان‌باری | ۱ × ۱۳٬۲۵۶ − ۹۵۰ | ۱۲٬۳۰۶ ریال/kWh |
اوج‌باری | ۲ × ۱۳٬۲۵۶ − ۱٬۹۰۰ | ۲۴٬۶۱۲ ریال/kWh |
کم‌باری | ۰٫۵ × ۱۳٬۲۵۶ − ۴۷۵ | ۶٬۱۵۳ ریال/kWh |
این جدول یکی از مهم‌ترین دلایل تفاوت قبض دو واحد تجاری با مصرف کل مشابه است. اگر فروشگاه اول بخش بزرگی از مصرف خود را در اوج‌بار انجام دهد و فروشگاه دوم همان انرژی را بیشتر در کم‌باری مصرف کند، هزینه انرژی آن‌ها یکسان نخواهد بود.
برای شناخت بازه‌های زمانی: کم‌باری، میان‌باری و اوج‌باری چیست؟ راهنمای ساعات مصرف و تعرفه برق در ایران
۴) جدول تعرفه مشترکان تجاری کمتر از ۳۰ کیلووات در منطقه عادی
برای قدرت کمتر از ۳۰ کیلووات در منطقه عادی و ماه‌های غیرگرم مناطق گرمسیر، نرخ پایه انرژی به‌صورت پلکانی تعریف شده است. اعداد زیر از ضرب ضرایب رسمی در هزینه تأمین برق ۱۳٬۲۵۶ ریال به دست آمده‌اند و فقط تا سقف الگوی مصرف کاربرد دارند.
بازه متوسط مصرف ماهانه | ضریب هزینه تأمین | نرخ ۱۴۰۵ (ریال/kWh) |
۰ تا ۱۰۰ kWh | ۰٫۸۰ | ۱۰٬۶۰۴٫۸ |
مازاد ۱۰۰ تا ۲۰۰ | ۰٫۸۳ | ۱۱٬۰۰۲٫۴۸ |
مازاد ۲۰۰ تا ۳۰۰ | ۰٫۸۷ | ۱۱٬۵۳۲٫۷۲ |
مازاد ۳۰۰ تا ۴۰۰ | ۰٫۹۰ | ۱۱٬۹۳۰٫۴ |
مازاد ۴۰۰ تا ۵۰۰ | ۱٫۰۰ | ۱۳٬۲۵۶ |
مازاد ۵۰۰ تا ۶۰۰ | ۱٫۱۷ | ۱۵٬۵۰۹٫۵۲ |
مازاد بر ۶۰۰ | ۱٫۳۰ | ۱۷٬۲۳۲٫۸ |
پلکانی بودن یعنی کل مصرف را در نرخ آخرین پله ضرب نکنید. هر بخش از مصرف با نرخ پله همان بازه محاسبه می‌شود. این نکته در برآورد هزینه برق مغازه‌ها و دفاتر کوچک بسیار مهم است.
۵) تعرفه کمتر از ۳۰ کیلووات در ماه‌های گرم مناطق گرمسیر
در ماه‌های گرم مناطق گرمسیر، جدول پایه مشترکان کمتر از ۳۰ کیلووات متفاوت است. بنابراین یک فروشگاه با مصرف یکسان در تهران و یک شهر گرمسیر الزاماً بهای انرژی یکسانی ندارد. نرخ‌های محاسبه‌شده از جدول رسمی ۱۴۰۵ به شکل زیر است:
بازه متوسط مصرف ماهانه | ضریب هزینه تأمین | نرخ ۱۴۰۵ (ریال/kWh) |
۰ تا ۱٬۵۰۰ kWh | ۰٫۴۳ | ۵٬۷۰۰٫۰۸ |
مازاد ۱٬۵۰۰ تا ۲٬۰۰۰ | ۰٫۴۷ | ۶٬۲۳۰٫۳۲ |
مازاد ۲٬۰۰۰ تا ۲٬۵۰۰ | ۰٫۵۷ | ۷٬۵۵۵٫۹۲ |
مازاد ۲٬۵۰۰ تا ۳٬۰۰۰ | ۰٫۷۳ | ۹٬۶۷۶٫۸۸ |
مازاد ۳٬۰۰۰ تا ۴٬۰۰۰ | ۰٫۸۰ | ۱۰٬۶۰۴٫۸ |
مازاد ۴٬۰۰۰ تا ۵٬۰۰۰ | ۰٫۸۷ | ۱۱٬۵۳۲٫۷۲ |
مازاد بر ۵٬۰۰۰ | ۱٫۱۰ | ۱۴٬۵۸۱٫۶ |
علاوه بر این جدول، بخشنامه برای مناطق گرمسیر محدوده‌های جغرافیایی و ضرایب مربوط به دوره‌هایی که هم ایام گرم و هم غیرگرم را پوشش می‌دهند تعیین کرده است. برای محاسبه یک شناسه قبض مشخص، منطقه گرمسیر و تاریخ دقیق دوره قرائت باید از خود قبض کنترل شود.
۶) الگوی مصرف تجاری در ۱۴۰۵ و هزینه مازاد بر الگو
یکی از مهم‌ترین تغییرات عملی سال ۱۴۰۵، اثر پررنگ‌تر «الگوی مصرف» بر هزینه واقعی بخش تجاری است. در تعرفه شماره ۵، الگوی مصرف برابر ۸۰ درصد مصرف دوره مشابه سال ۱۴۰۴ تعیین شده است. مصرف تا الگو طبق جدول پایه محاسبه می‌شود و مصرف بالاتر از الگو وارد پله‌های گران‌تر می‌شود.
بازه مصرف مازاد | میان‌باری | اوج‌باری | کم‌باری |
مازاد بر الگو تا ۱٫۳ × الگو | ۱۷٬۲۳۲٫۸ | ۳۴٬۴۶۵٫۶ | ۸٬۶۱۶٫۴ |
۱٫۳ تا ۱٫۶ × الگو | ۲۱٬۲۰۹٫۶ | ۴۲٬۴۱۹٫۲ | ۱۰٬۶۰۴٫۸ |
۱٫۶ تا ۲ × الگو | ۲۶٬۵۱۲ | ۵۳٬۰۲۴ | ۱۳٬۲۵۶ |
بیش از ۲ × الگو | ۳۹٬۷۶۸ | ۷۹٬۵۳۶ | ۱۹٬۸۸۴ |
بودجه ۱۴۰۵ نیز برای مصرف تجاری مازاد بر الگو همین ضرایب ۱۳۰، ۱۶۰، ۲۰۰ و ۳۰۰ درصد هزینه تأمین را تثبیت کرده است. این یعنی رشد مصرف نسبت به سال قبل می‌تواند هزینه نهایی را بسیار سریع‌تر از رشد ساده kWh افزایش دهد.
مثال: اگر الگوی یک واحد تجاری ۱۰٬۰۰۰ kWh باشد و مصرف آن به ۱۵٬۰۰۰ kWh برسد، ۳٬۰۰۰ kWh اولِ مازاد در پله تا ۱٫۳ برابر و ۲٬۰۰۰ kWh بعدی در پله ۱٫۳ تا ۱٫۶ برابر قرار می‌گیرد. اگر برای فهم ساده فرض کنیم این مصرف مازاد همگی میان‌باری باشد، فقط هزینه انرژی همین ۵٬۰۰۰ kWh مازاد حدود ۹۴٬۱۱۷٬۶۰۰ ریال می‌شود؛ بهای مصرف پایه و سایر اقلام قبض جداگانه محاسبه می‌شوند.
۷) بهای قدرت؛ چرا قبض مشترک ۳۰ کیلووات و بیشتر فقط تابع kWh نیست؟
اگر قدرت قراردادی شما ۳۰ کیلووات یا بیشتر است، علاوه بر انرژی مصرفی باید بهای قدرت را نیز ببینید. نرخ تعرفه شماره ۵ در سال ۱۴۰۵ برابر ۳۵۱٬۶۰۰ ریال به ازای هر کیلووات در ماه است، اما مقدار قدرت صورتحساب همیشه برابر قدرت قراردادی نیست.
طبق شرایط عمومی تعرفه، قدرت مورد محاسبه همان قدرت قرائت‌شده است؛ مگر آن‌که قدرت قرائت‌شده کمتر از ۹۰ درصد قدرت قراردادی باشد. در این حالت، ۹۰ درصد قدرت قراردادی مبنا قرار می‌گیرد. بنابراین کاهش مصرف انرژی به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که بهای قدرت به همان نسبت پایین بیاید.
فرمول ساده: قدرت صورتحساب = بیشینه(قدرت قرائت‌شده، ۰٫۹ × قدرت قراردادی). سپس این مقدار در نرخ بهای قدرت ضرب می‌شود و برای دوره‌های غیر ۳۰روزه، متناسب با تعداد روز تعدیل می‌گردد.
راهنمای تکمیلی: قدرت قراردادی قبض برق چیست؟ راهنمای دیماند، قانون ۹۰٪ و تجاوز از قدرت در ۱۴۰۵
۸) انرژی راکتیو و ضریب قدرت؛ هزینه پنهانی که باید کنترل شود
برای مشترکان با قدرت ۳۰ کیلووات و بیشتر، اگر متوسط ضریب قدرت دوره کمتر از ۹۱ درصد باشد، شرایط عمومی تعرفه ۱۴۰۵ بهای انرژی راکتیو را فعال می‌کند. این هزینه با استفاده از ضریب زیان و ضریب ۹ محاسبه می‌شود و بهای هر کیلووارساعت راکتیو نیز سقف مشخصی دارد. در کسب‌وکارهایی با چیلر، موتور، پمپ، آسانسور، سردخانه، کمپرسور یا بارهای القایی، این ردیف می‌تواند قابل توجه باشد.
در یک مرکز خرید یا فروشگاه بزرگ، اصلاح ضریب قدرت فقط یک اقدام فنی نیست؛ مستقیماً می‌تواند از افزایش هزینه قبض جلوگیری کند. بررسی بانک خازنی، وضعیت هارمونیک‌ها، بار جزئی موتور و زمان‌بندی روشن و خاموش‌شدن تجهیزات باید در برنامه نگهداری قرار گیرد.
مطالعه بیشتر: جریمه توان راکتیو چیست و چرا قبض برق کارخانه را گران می‌کند؟
۹) چه چیزهایی مبلغ نهایی قبض تجاری را از «جدول نرخ انرژی» بیشتر می‌کنند؟
عدد جدول نرخ انرژی، لزوماً مبلغ قابل پرداخت نیست. بهای برق در تعریف تعرفه شامل مؤلفه‌هایی مانند بهای انرژی، بهای قدرت، انرژی راکتیو، رقم ثابت ماهانه و برخی اقلام دیگر است؛ سپس عوارض و مالیات و مانده بدهی یا بستانکاری نیز می‌تواند به صورتحساب اضافه یا از آن کسر شود.
• بهای انرژی؛ براساس کد تعرفه، الگوی مصرف و زمان مصرف.
• بهای قدرت؛ برای مشترکان دیماندی با قدرت ۳۰ کیلووات و بیشتر.
• انرژی راکتیو؛ در صورت پایین بودن ضریب قدرت از حد تعیین‌شده.
• آبونمان ماهانه؛ ۱۴۸٬۵۷۳ ریال برای ۳۰ کیلووات و بیشتر و ۱۶٬۵۰۸ ریال برای کمتر از ۳۰ کیلووات.
• عوارض برق؛ بودجه ۱۴۰۵ عوارض موضوع ماده ۵ قانون حمایت از صنعت برق را ۱۰ درصد تعیین کرده است.
• مالیات و سایر اقلام قانونی؛ مطابق وضعیت صورتحساب و مقررات مالیاتی همان دوره.
• بدهی یا بستانکاری قبلی، اصلاحیه قبض، جریمه تأخیر یا تعدیلات قراردادی در صورت وجود.
• در خرید بازارمحور: هزینه انرژی خریداری‌شده، خدمات شبکه و تسویه‌های مرتبط با قرارداد یا خرده‌فروش.
۱۰) مثال واقعی‌نما برای یک مغازه زیر ۳۰ کیلووات
فرض کنید یک واحد تجاری در منطقه عادی، قدرت قراردادی کمتر از ۳۰ کیلووات دارد و مصرف ماهانه آن ۶۵۰ kWh است. همچنین مصرف دوره مشابه سال ۱۴۰۴ برابر ۱٬۰۰۰ kWh بوده، پس الگوی ۱۴۰۵ برابر ۸۰۰ kWh است و این مشترک هنوز زیر الگوی خود قرار دارد. بنابراین مصرف انرژی طبق جدول پایه پلکانی محاسبه می‌شود.
بخش مصرف | نرخ ریال/kWh | هزینه بخش (ریال) |
۰ تا ۱۰۰ | ۱۰٬۶۰۴٫۸ | ۱٬۰۶۰٬۴۸۰ |
۱۰۰ تا ۲۰۰ | ۱۱٬۰۰۲٫۴۸ | ۱٬۱۰۰٬۲۴۸ |
۲۰۰ تا ۳۰۰ | ۱۱٬۵۳۲٫۷۲ | ۱٬۱۵۳٬۲۷۲ |
۳۰۰ تا ۴۰۰ | ۱۱٬۹۳۰٫۴ | ۱٬۱۹۳٬۰۴۰ |
۴۰۰ تا ۵۰۰ | ۱۳٬۲۵۶ | ۱٬۳۲۵٬۶۰۰ |
۵۰۰ تا ۶۰۰ | ۱۵٬۵۰۹٫۵۲ | ۱٬۵۵۰٬۹۵۲ |
۶۰۰ تا ۶۵۰ | ۱۷٬۲۳۲٫۸ | ۸۶۱٬۶۴۰ |
جمع بهای انرژی این مثال: ۸٬۲۴۵٬۲۳۲ ریال. با افزودن آبونمان ۱۶٬۵۰۸ ریالی، جمع قبل از عوارض، مالیات و سایر اقلام برابر ۸٬۲۶۱٬۷۴۰ ریال، یعنی حدود ۸۲۶ هزار تومان است. این مثال برای آموزش روش محاسبه است و قبض واقعی می‌تواند اقلام دیگری داشته باشد.
۱۱) مثال محاسبه برای یک فروشگاه یا مجتمع ۵۰ کیلوواتی
اکنون یک مشترک تجاری ۵۰ kW را در نظر بگیرید. قدرت قراردادی ۵۰ kW و قدرت قرائت‌شده ۳۸ kW است. طبق قانون ۹۰ درصد، قدرت صورتحساب ۴۵ kW خواهد بود. مصرف دوره نیز ۷٬۰۰۰ kWh است که برای سادگی فرض می‌کنیم زیر الگوی مصرف قرار دارد: ۴٬۰۰۰ kWh میان‌باری، ۱٬۰۰۰ kWh اوج‌باری و ۲٬۰۰۰ kWh کم‌باری.
مؤلفه | فرمول | مبلغ (ریال) |
انرژی میان‌باری | ۴٬۰۰۰ × ۱۲٬۳۰۶ | ۴۹٬۲۲۴٬۰۰۰ |
انرژی اوج‌باری | ۱٬۰۰۰ × ۲۴٬۶۱۲ | ۲۴٬۶۱۲٬۰۰۰ |
انرژی کم‌باری | ۲٬۰۰۰ × ۶٬۱۵۳ | ۱۲٬۳۰۶٬۰۰۰ |
جمع انرژی | — | ۸۶٬۱۴۲٬۰۰۰ |
بهای قدرت | ۴۵ × ۳۵۱٬۶۰۰ | ۱۵٬۸۲۲٬۰۰۰ |
آبونمان | ثابت ماهانه | ۱۴۸٬۵۷۳ |
جمع قبل از سایر اقلام | — | ۱۰۲٬۱۱۲٬۵۷۳ |
نتیجه این مثال حدود ۱۰٫۲ میلیون تومان قبل از عوارض، مالیات، انرژی راکتیو و سایر تعدیلات است. اگر همین مشترک بتواند بخشی از مصرف را از اوج‌باری به کم‌باری منتقل کند یا ضریب قدرت خود را اصلاح کند، هزینه نهایی می‌تواند کاهش پیدا کند؛ حتی اگر مصرف کل kWh تغییر زیادی نکند.
۱۲) چگونه هزینه برق یک کسب‌وکار را واقعاً کاهش دهیم؟
کاهش هزینه برق تجاری الزاماً به معنی کم‌کردن ساعات فعالیت یا خاموش‌کردن تجهیزات حیاتی نیست. ابتدا باید مشخص شود بیشترین سهم هزینه از انرژی، دیماند، مصرف مازاد بر الگو یا ضریب قدرت می‌آید. بعد از آن، اقدام هدفمند بسیار مؤثرتر از صرفه‌جویی پراکنده است.
1) مصرف دوره مشابه سال قبل را کنار مصرف امسال بگذارید تا فاصله با الگوی ۸۰ درصدی را ببینید.
2) برای مشترکان سه‌زمانه، بارهای قابل‌انتقال مانند شارژ، بعضی تجهیزات سرمایشی یا فرآیندهای غیرحساس را تا حد امکان از اوج‌بار خارج کنید.
3) دیماند ماهانه را کنترل کنید؛ هم‌زمانی چیلر، آسانسور، پمپ‌ها، یخچال‌ها و سایر بارهای بزرگ می‌تواند پیک کوتاه اما پرهزینه ایجاد کند.
4) ضریب قدرت را پایش کنید و اگر زیر ۹۱ درصد است، علت را قبل از صرفاً اضافه‌کردن خازن بررسی کنید.
5) تنظیمات HVAC، دمای یخچال‌ها و فریزرها، وضعیت درزگیرها و زمان روشنایی را بررسی کنید؛ در واحدهای خرده‌فروشی این بارها سهم بزرگی دارند.
6) اگر قدرت قراردادی با نیاز واقعی فاصله زیادی دارد، قبل از هر تغییر قرارداد، اثر قانون ۹۰ درصد و برنامه توسعه کسب‌وکار را با هم تحلیل کنید.
7) در کسب‌وکارهای مشمول بازار برق، هزینه خرید از بورس یا خرده‌فروش را با هزینه شبکه، ریسک قرارداد و نیاز به مدیریت بار به‌صورت یکجا مقایسه کنید.
۱۳) اگر برق را از بورس یا خرده‌فروش بخریم، تعرفه تجاری حذف می‌شود؟
خرید برق از بورس انرژی یا خرده‌فروش به این معنا نیست که همه اجزای قبض شبکه حذف می‌شوند. در معماری جدید بازار برق، بهای خرید انرژی از خدمات شبکه و سایر ردیف‌های قانونی تفکیک می‌شود. همچنین آیین‌نامه ماده ۴۳ برنامه هفتم دامنه ورود مشترکان دیماندی به سازوکارهای بازار را گسترش داده است؛ بنابراین برای برخی کسب‌وکارهای بزرگ، تحلیل «تعرفه شبکه + هزینه خرید برق» از خود تعرفه سنتی مهم‌تر می‌شود.
برای تصمیم حرفه‌ای، قیمت پیشنهادی خرده‌فروش را فقط با نرخ خام kWh مقایسه نکنید. دوره قرارداد، شکل تحویل، خدمات شبکه، ضمانت‌ها، شرایط محدودیت و هزینه‌های تسویه را نیز ببینید.
مطالعه مرتبط: خرده‌فروشی برق چیست؟ راهنمای جامع قوانین ۱۴۰۵، بورس انرژی و خرید برق از خرده‌فروش
چارچوب قانونی بازار: آیین‌نامه اجرایی بند «ب» ماده ۴۳ برنامه هفتم چیست؟
۱۴) پرسش‌های متداول درباره تعرفه برق تجاری ۱۴۰۵
هزینه تأمین برق در سال ۱۴۰۵ چند است؟
۱۳٬۲۵۶ ریال به ازای هر کیلووات‌ساعت. نرخ تبدیل انرژی (ECA) نیز ۱۴٬۴۲۰ ریال/kWh اعلام شده است.
هر کیلووات‌ساعت برق تجاری در ۱۴۰۵ یک نرخ ثابت دارد؟
خیر. نرخ به قدرت قراردادی، منطقه، الگوی مصرف، پله مصرف و در مشترکان سه‌زمانه به ساعت مصرف وابسته است.
بهای قدرت مشترک تجاری ۳۰ کیلووات و بیشتر چقدر است؟
در تعرفه شماره ۵ سال ۱۴۰۵، نرخ بهای قدرت ۳۵۱٬۶۰۰ ریال به ازای هر کیلووات در ماه است و قاعده ۹۰ درصد قدرت قراردادی نیز اعمال می‌شود.
الگوی مصرف تجاری چگونه تعیین می‌شود؟
در تعرفه شماره ۵، الگو برابر ۸۰ درصد مصرف دوره مشابه سال ۱۴۰۴ تعیین شده است.
مصرف مازاد بر الگو چقدر گران‌تر است؟
بسته به میزان عبور از الگو، بخش مازاد با ضرایب ۱٫۳، ۱٫۶، ۲ یا ۳ برابر هزینه تأمین برق محاسبه می‌شود و در تعرفه‌های سه‌زمانه اوج و کم‌باری نیز ضرایب زمانی دارند.
آیا ضریب قدرت روی قبض فروشگاه اثر دارد؟
برای مشترکان ۳۰ کیلووات و بیشتر، اگر متوسط ضریب قدرت دوره کمتر از ۹۱ درصد باشد، هزینه انرژی راکتیو می‌تواند به قبض اضافه شود.
آیا تمام مغازه‌ها و شرکت‌ها تعرفه شماره ۵ دارند؟
خیر. نوع فعالیت و کد تعرفه رسمی قبض تعیین‌کننده است؛ برخی مراکز در تعرفه عمومی یا گروه‌های خاص قرار می‌گیرند.
پیشنهاد برای مطالعه در وبلاگ نیروبان
• محاسبه هزینه برق در ایران؛ راهنمای جامع قبض، تعرفه‌های ۱۴۰۵، دیماند و هزینه برق صنعتی
https://niroban.com/blog/electricity-cost-calculation-iran-1405
• قدرت قراردادی قبض برق چیست؟ راهنمای دیماند، قانون ۹۰٪ و تجاوز از قدرت در ۱۴۰۵
https://niroban.com/blog/electricity-contract-power-demand-bill-iran-1405
• کم‌باری، میان‌باری و اوج‌باری چیست؟ راهنمای ساعات مصرف و تعرفه برق در ایران
https://niroban.com/blog/electricity-load-periods-iran
• جریمه توان راکتیو چیست و چرا قبض برق کارخانه را گران می‌کند؟
https://niroban.com/blog/reactive-power-penalty-industrial-electricity-iran
• هزینه ترانزیت برق چیست؟ فرمول محاسبه، نرخ ۱۴۰۵ و راهنمای قبض صنایع
https://niroban.com/blog/electricity-transit-cost-iran-1405
• خرده‌فروشی برق چیست؟ راهنمای جامع قوانین ۱۴۰۵، بورس انرژی و خرید برق از خرده‌فروش
https://niroban.com/blog/khorde-foroushi-bargh
• آیین‌نامه اجرایی بند «ب» ماده ۴۳ برنامه هفتم چیست؟
https://niroban.com/blog/article-43-electricity-market-regulation
• راهنمای کامل قبض برق صنعتی ۱۴۰۵؛ همه ردیف‌های قبض با مثال واقعی
https://niroban.com/blog/niroban-industrial-electricity-bill
جمع‌بندی
تعرفه برق تجاری ۱۴۰۵ را نمی‌توان با یک نرخ ثابت «هر کیلووات‌ساعت» خلاصه کرد. اگر قدرت کمتر از ۳۰ کیلووات باشد، در بسیاری از واحدهای تعرفه ۵ نرخ پایه به‌صورت پلکانی محاسبه می‌شود؛ اگر قدرت ۳۰ کیلووات یا بیشتر باشد، بهای قدرت و نرخ‌های سه‌زمانه وارد محاسبه می‌شوند. در هر دو حالت، عبور از الگوی مصرف ـ که برای سال ۱۴۰۵ برابر ۸۰ درصد مصرف دوره مشابه سال ۱۴۰۴ تعیین شده ـ می‌تواند هزینه بخش مازاد را به‌طور جدی افزایش دهد.
برای رسیدن به «هزینه واقعی»، علاوه بر نرخ انرژی باید قدرت صورتحساب، ضریب قدرت، آبونمان، عوارض، مالیات و سایر اقلام قبض را نیز بررسی کنید. بهترین روش برای مدیر یک کسب‌وکار این است که قبض را همراه با پروفایل مصرف، دیماند و سابقه دوره مشابه تحلیل کند؛ نه اینکه فقط مبلغ نهایی یا مصرف کل را ببیند.
منابع و مبنای تحقیق
• نیروبان، «محاسبه هزینه برق در ایران؛ راهنمای جامع قبض، تعرفه‌های ۱۴۰۵، دیماند و هزینه برق صنعتی».
• نیروبان، «قدرت قراردادی قبض برق چیست؟ راهنمای دیماند، قانون ۹۰٪ و تجاوز از قدرت در ۱۴۰۵».
یادآوری: تعرفه‌ها و رویه‌های اجرایی ممکن است با اصلاحیه‌های بعدی تغییر کنند. برای صدور یا اعتراض به یک قبض مشخص، آخرین صورتحساب، کد تعرفه، قرارداد انشعاب و ابلاغیه شرکت توزیع یا برق منطقه‌ای همان شناسه قبض ملاک نهایی است.