
تعرفه برق کشاورزی ۱۴۰۵؛ جدول قیمت و روش محاسبه هزینه واقعی
جدول تعرفه برق کشاورزی ۱۴۰۵، الگوی مصرف چاه مجاز، نرخ میانباری، اوج و کمباری، پلههای مازاد، اصلاح قبوض تابستان و دو مثال واقعی محاسبه هزینه.
تعرفه برق کشاورزی ۱۴۰۵؛ جدول قیمت و روش محاسبه هزینه واقعی
راهنمای عملی برای چاههای کشاورزی، گلخانهها، دامداری، مرغداری، آبزیپروری و سایر مصارف تولید آب و کشاورزی | آخرین بازبینی: مهر ۱۴۰۵

تعرفه برق کشاورزی ۱۴۰۵ فقط یک «قیمت هر کیلوواتساعت» نیست. در تعرفه شماره ۳ وزارت نیرو، نوع فعالیت کشاورزی، داشتن یا نداشتن پروانه معتبر بهرهبرداری آب، قدرت مجاز، ساعات کارکرد درجشده در پروانه، میزان مصرف نسبت به الگو و زمان مصرف در ساعات کمباری، میانباری و اوجباری همگی در مبلغ انرژی اثر دارند. [۱]
در عین حال، سال ۱۴۰۵ برای کشاورزان یک ویژگی مهم دیگر داشت: پس از صدور قبوض سنگین در بخشی از تابستان، دولت و وزارت نیرو در رویه تعرفه و نحوه اعمال پلهها بازنگری کردند. در مرداد اعلام شد افزایش پلکانی مورد اعتراض لغو شده و قبوض باید اصلاح شوند؛ در شهریور نیز اعلام شد قبوض چاههای کشاورزی کاهش یافته و افزایش قیمت باید متوجه مصرف خارج از الگو باشد. بنابراین برای محاسبه «هزینه واقعی قابل پرداخت» باید جدول ابلاغی را کنار آخرین قبض اصلاحشده همان شناسه قرار دهید. [۳][۴]
خلاصه سریع |
۱. تعرفه شماره ۳ برق شامل چه مصارفی میشود؟
وزارت نیرو تعرفه شماره ۳ را به «مصارف تولید (آب و کشاورزی)» اختصاص داده است. در این گروه، کدهای مختلفی برای پمپاژ آب کشاورزی، مصارف مرتبط با تولید محصولات کشاورزی، برخی مصارف غیرپمپاژ، آب و فاضلاب و صنایع/خدمات وابسته به کشاورزی تعریف شدهاند. [۱]
گروه کاربردی | نمونه فعالیتها | نکته تعرفهای |
پمپاژ آب کشاورزی | آبیاری، پمپاژ مجدد، آبیاری تحت فشار و ثقلی | الگو بر اساس پروانه معتبر آب |
تولید و پرورش | باغداری، دامداری، مرغداری، قارچ، گلخانه، پرورش اسب، آبزیان | بسته به پمپاژ یا غیرپمپاژ، کد و الگو متفاوت است |
مصارف وابسته | کارخانه چای، خوراک میگو، سردخانه عمومی، شالیکوبی، ذرت خشککنی، آرد روستایی واجد شرایط | در تعرفه ۳-ج/کدهای وابسته قرار میگیرند |
آب و فاضلاب | پمپاژ و تصفیه آب شرب، فاضلاب و زهکشی سازمانی | کد جداگانه در گروه ۳-ب |
اولین کار برای هر محاسبه این است که «کد تعرفه» و «نوع فعالیت ثبتشده» روی قبض یا قرارداد انشعاب با فعالیت واقعی تطبیق داده شود. دو مزرعه با مصرف یکسان ممکن است بهدلیل نوع کاربری یا وضعیت پروانه، الگوی متفاوتی داشته باشند.
برای آشنایی با همه ردیفهای صورتحساب و نحوه کنترل کد تعرفه، مقاله راهنمای کامل قبض برق کشاورزی ۱۴۰۵
۲. اعداد پایه تعرفه کشاورزی در سال ۱۴۰۵
در بخشنامه تعرفههای برق ۱۴۰۵، دو عدد پایه برای فهم جدول کشاورزی مهماند: «هزینه تأمین برق» و «نرخ تبدیل انرژی (ECA)». در همان بخشنامه، هزینه تأمین برق ۱۳٬۲۵۶ ریال و ECA برابر ۱۴٬۴۲۰ ریال به ازای هر کیلوواتساعت است. پله اول کشاورزی با ۱۰٪ هزینه تأمین برق و پلههای بعدی با ضرایبی از ECA یا نرخ تبدیل برق تجدیدپذیر محاسبه میشوند. [۱]
شاخص | مقدار ۱۴۰۵ | کاربرد |
هزینه تأمین برق | ۱۳٬۲۵۶ ریال/kWh | مبنای پله تا الگوی مصرف |
ECA | ۱۴٬۴۲۰ ریال/kWh | مبنای پلههای مازاد بر الگو |
کمباری | ۰٫۵ × نرخ میانباری | نرخ کمتر در هر پله |
اوجباری | ۲ × نرخ میانباری | نرخ بیشتر در هر پله |
نکته مهم این است که «هزینه تأمین برق» و «ECA» یک عدد نیستند. اشتباه گرفتن این دو، محاسبه دستی قبض را از همان ابتدا نادرست میکند.
۳. جدول قیمت تعرفه برق کشاورزی ۱۴۰۵
جدول زیر نرخهای محاسباتی درجشده در بخشنامه تعرفههای برق ۱۴۰۵ را برای گروه اصلی تعرفه ۳ نشان میدهد. این جدول «جدول ابلاغی ابتدای سال» است و باید همراه با بخش «اصلاحات تابستان ۱۴۰۵» همین مقاله خوانده شود. [۱]
پله مصرف | میانباری (ریال/kWh) | اوجباری | کمباری | مبنای نرخ |
تا الگوی مصرف | ۱٬۳۲۵٫۶ | ۲٬۶۵۱٫۲ | ۶۶۲٫۸ | ۰٫۱ × هزینه تأمین برق |
مازاد الگو تا ۱٫۳ × الگو | ۷٬۲۱۰ | ۱۴٬۴۲۰ | ۳٬۶۰۵ | ۰٫۵ × ECA |
مازاد ۱٫۳ تا ۱٫۶ × الگو | ۱۴٬۴۲۰ | ۲۸٬۸۴۰ | ۷٬۲۱۰ | ۱ × ECA |
مازاد ۱٫۶ تا ۲ × الگو | ۲۸٬۸۴۰ | ۵۷٬۶۸۰ | ۱۴٬۴۲۰ | ۲ × ECA |
مازاد بر ۲ × الگو | ۴۳٬۴۰۲ | ۸۶٬۸۰۴ | ۲۱٬۷۰۱ | ۰٫۷۵ نرخ تبدیل برق تجدیدپذیر |
این جدول را بهتنهایی روی قبض ضرب نکنید |
۴. الگوی مصرف چاه کشاورزی چگونه محاسبه میشود؟
برای پمپاژ آب کشاورزی دارای پروانه معتبر، بخشنامه ۱۴۰۵ میگوید الگوی مصرف برق باید مطابق «قدرت» و «ساعت کارکرد ماهانه» درجشده در پروانه بهرهبرداری آب اعمال شود. [۱] بنابراین رابطه عملیِ اولیه برای کنترل قبض چنین است:
فرمول کنترل الگو |
مثلاً اگر قدرت مجاز ۷۵ کیلووات و ساعات مجاز ماهانه ۱۸۰ ساعت باشد، الگوی ماهانه ۱۳٬۵۰۰ کیلوواتساعت خواهد بود. این عدد فقط زمانی معتبر است که دقیقاً با اطلاعات پروانه و مشخصات انشعاب همان مشترک تطبیق داشته باشد.
چاه و پمپاژ فاقد پروانه بهرهبرداری معتبر، طبق متن تعرفه مشمول الگوی مصرف کشاورزی و دریافت انشعاب برق نیست. بنابراین «داشتن برق کشاورزی» و «داشتن پروانه معتبر آب» در تحلیل هزینه دو موضوع جدا اما مرتبط هستند. [۱]

۵. الگوی گلخانه، دامداری و سایر مصارف کشاورزی
همه مصرفکنندگان تعرفه ۳ چاه آب نیستند. برای مصارف غیرپمپاژ باغداری، دامداری، مرغداری، پرورش کرم ابریشم، تولید قارچ و کمپوست، گل و گیاه گلخانهای، آبزیپروری، سردخانه عمومی، شالیکوبی، ذرت خشککنی، برخی کارخانههای چای و آرد روستایی، بخشنامه تا پایان ۱۴۰۵ الگو را برابر ۹۰٪ مصرف دوره مشابه سال ۱۴۰۴ تعیین کرده است. [۱]
در نتیجه، اگر واحد شما گلخانه یا سردخانه است، کپیکردن فرمول «قدرت پمپ × ساعت پروانه آب» الزاماً درست نیست. ابتدا باید مشخص شود قبض شما در کدام کد تعرفه قرار دارد و الگوی مصرف برای همان کد چگونه اعمال میشود.

۶. اصلاح تعرفه و قبوض کشاورزی در تابستان ۱۴۰۵؛ کدام عدد را ملاک بگیریم؟
این بخش برای جلوگیری از یک اشتباه مهم SEO و مالی ضروری است. جدول رسمی تعرفه ۱۴۰۵ ساختار پلکانی بالا را منتشر کرد، اما در مرداد ۱۴۰۵ اتاق اصناف کشاورزی اعلام کرد بند مربوط به افزایش تعرفه و تصاعد پلکانی در مصوبه ۲۲ اردیبهشت دولت با ابلاغ ۳۱ تیر لغو شده است و قبوض اخیر باید اصلاح یا مبالغ اضافه به بستانکاری منتقل شوند. [۳]
در ۱۱ شهریور نیز رئیس اتاق اصناف کشاورزی اعلام کرد با همکاری توانیر قبوض چاههای کشاورزی اصلاح و کاهش یافته و «افزایش قیمت» برای مصرف خارج از الگوی تعیینشده اعمال میشود؛ همزمان گفته شد تغییرات الگوی مصرف هنوز در مسیر نهاییشدن با وزارت نیرو و مجلس است. [۴]
نتیجه عملی برای مهر ۱۴۰۵ |
۷. روش محاسبه هزینه واقعی برق کشاورزی؛ قدمبهقدم
1) کد تعرفه و نوع فعالیت را از قبض و قرارداد انشعاب مشخص کنید.
2) برای چاه مجاز، قدرت و ساعات ماهانه پروانه آب را استخراج کنید؛ برای سایر فعالیتها، الگوی مربوط به همان گروه را تعیین کنید.
3) مصرف کل و تفکیک کمباری، میانباری و اوجباری را از قبض یا کنتور هوشمند بگیرید.
4) میزان مصرف را نسبت به الگو به پلههای تا الگو، ۱٫۳، ۱٫۶، ۲ برابر و بیش از آن تقسیم کنید.
5) برای هر بخش از مصرف، نرخ همان پله و همان بازه زمانی را اعمال کنید.
6) سپس سایر ردیفهای قابلاعمال مانند رقم ثابت، انرژی راکتیو، بدهی/بستانکاری، مالیات و عوارض را جدا بررسی کنید.
7) در پایان، نتیجه را با آخرین قبض اصلاحی و وضعیت تجدیدصورتحساب تابستان ۱۴۰۵ تطبیق دهید.
اگر میخواهید فرمول کلی اجزای قبض را نیز مرور کنید، راهنمای محاسبه هزینه برق ۱۴۰۵
۸. مثال اول؛ چاه ۷۵ کیلوواتی با مصرف داخل الگو
فرض آموزشی: قدرت مجاز چاه ۷۵ kW، ساعات مجاز پروانه ۱۸۰ ساعت در ماه و در نتیجه الگوی انرژی ۱۳٬۵۰۰ kWh است. مصرف واقعی ماه ۱۲٬۰۰۰ kWh و همگی داخل الگوست؛ ۷٬۲۰۰ kWh میانباری، ۲٬۴۰۰ kWh اوجباری و ۲٬۴۰۰ kWh کمباری.
بازه | مصرف | نرخ ابلاغی ابتدای ۱۴۰۵ | هزینه |
میانباری | ۷٬۲۰۰ kWh | ۱٬۳۲۵٫۶ ریال | ۹٬۵۴۴٬۳۲۰ ریال |
اوجباری | ۲٬۴۰۰ kWh | ۲٬۶۵۱٫۲ ریال | ۶٬۳۶۲٬۸۸۰ ریال |
کمباری | ۲٬۴۰۰ kWh | ۶۶۲٫۸ ریال | ۱٬۵۹۰٬۷۲۰ ریال |
جمع انرژی | ۱۲٬۰۰۰ kWh | - | ۱۷٬۴۹۷٬۹۲۰ ریال |
در این مثال، بهای انرژی بر مبنای جدول ابلاغی اولیه حدود ۱٫۷۵ میلیون تومان است. این عدد هنوز «مبلغ نهایی قبض» نیست؛ اقلام دیگر و نیز اصلاحات اجرایی تابستان باید جداگانه دیده شوند.
۹. مثال دوم؛ عبور از الگوی مصرف چقدر هزینه را تغییر میدهد؟
برای اینکه فقط اثر پله مصرف را ببینیم، همان چاه با الگوی ۱۳٬۵۰۰ kWh را فرض کنید اما مصرف واقعی ۱۶٬۰۰۰ kWh باشد و برای سادهسازی تمام مصرف را میانباری در نظر بگیریم. در جدول ابلاغی اولیه، ۱۳٬۵۰۰ kWh اول با ۱٬۳۲۵٫۶ ریال و ۲٬۵۰۰ kWh مازاد با ۷٬۲۱۰ ریال محاسبه میشود.
بخش مصرف | انرژی | نرخ | هزینه |
تا الگو | ۱۳٬۵۰۰ kWh | ۱٬۳۲۵٫۶ ریال | ۱۷٬۸۹۵٬۶۰۰ ریال |
مازاد تا ۱٫۳ الگو | ۲٬۵۰۰ kWh | ۷٬۲۱۰ ریال | ۱۸٬۰۲۵٬۰۰۰ ریال |
جمع | ۱۶٬۰۰۰ kWh | - | ۳۵٬۹۲۰٬۶۰۰ ریال |
این مثال نشان میدهد چرا چند هزار کیلوواتساعت مازاد میتواند سهم بزرگی از بهای انرژی را بسازد. با این حال، بهدلیل اصلاحات تابستان ۱۴۰۵، این محاسبه را «مدل آموزشی بر پایه جدول اولیه» بدانید و برای پرداخت، قبض اصلاحی همان دوره را ملاک قرار دهید.
۱۰. اوجباری، میانباری و کمباری؛ ارزانترین ساعت پمپاژ کدام است؟
در جدول تعرفه کشاورزی، نسبت نرخها ساده و اثرگذار است: نرخ اوجباری تقریباً دو برابر میانباری و نرخ کمباری نصف میانباری است. بنابراین در همان پله مصرف، انتقال بخشی از پمپاژ از اوج به کمباری میتواند اختلاف بزرگی ایجاد کند. این جابهجایی فقط زمانی منطقی است که با محدودیتهای پروانه، نیاز آبی محصول، برنامه مدیریت مصرف شبکه و ظرفیت مخزن/شبکه آبیاری سازگار باشد.
پله | کمباری | میانباری | اوجباری |
تا الگو | ۶۶۲٫۸ | ۱٬۳۲۵٫۶ | ۲٬۶۵۱٫۲ |
مازاد تا ۱٫۳ الگو | ۳٬۶۰۵ | ۷٬۲۱۰ | ۱۴٬۴۲۰ |
مازاد ۱٫۳ تا ۱٫۶ | ۷٬۲۱۰ | ۱۴٬۴۲۰ | ۲۸٬۸۴۰ |
مازاد ۱٫۶ تا ۲ | ۱۴٬۴۲۰ | ۲۸٬۸۴۰ | ۵۷٬۶۸۰ |
بیش از ۲ الگو | ۲۱٬۷۰۱ | ۴۳٬۴۰۲ | ۸۶٬۸۰۴ |
۱۱. چه ردیفهایی خارج از جدول انرژی میتوانند قبض را تغییر دهند؟
جدول بالا فقط «بهای انرژی» را توضیح میدهد. قبض واقعی میتواند اقلام دیگری داشته باشد. بسته به نوع انشعاب و مشخصات مشترک، موارد زیر باید جداگانه کنترل شوند:
• قدرت قراردادی، قدرت قرائتشده یا تجاوز از قدرت؛ در صورت موضوعیت برای همان اشتراک.
• انرژی راکتیو و ضریب قدرت؛ بهویژه برای پمپها و الکتروموتورهای بزرگ و در صورت تحقق شرایط تعرفه.
• رقم ثابت ماهانه و سایر اقلام عمومی صورتحساب.
• مالیات، عوارض و اقلام قانونی همان دوره.
• بدهی قبلی یا بستانکاری ناشی از اصلاح قبضهای تابستان ۱۴۰۵.
• پاداش یا تخفیف مدیریت مصرف در صورت احراز شرایط بند مربوط در تعرفه.
• اصلاح قرائت، دوره چندماهه، تعویض کنتور یا تجدیدصورتحساب.
برای تفکیک دیماند از انرژی، قدرت قراردادی قبض برق چیست؟
و برای شناخت هزینه ناشی از ضریب قدرت نامناسب، جریمه توان راکتیو در قبض برق
۱۲. چطور تعرفه و قبض برق کشاورزی را ممیزی کنیم؟

1) شناسه قبض، نوع تعرفه و کد فعالیت را با محل و مجوز تطبیق دهید.
2) برای چاه، پروانه معتبر آب، قدرت و ساعات کارکرد ماهانه را کنار قبض بگذارید.
3) الگوی محاسبهشده توسط شرکت برق را با فرمول پروانه یا الگوی ۹۰٪ دوره مشابه مقایسه کنید.
4) مصرف کمباری، میانباری و اوجباری را با داده کنتور هوشمند تطبیق دهید.
5) اگر قبض مربوط به تابستان ۱۴۰۵ است، وضعیت اصلاح قبض، بستانکاری و شماره تجدیدصورتحساب را بررسی کنید.
6) ردیفهای غیرانرژی مانند راکتیو، بدهی قبلی و مالیات را از بهای انرژی جدا کنید.
7) در صورت اختلاف، درخواست کتبی ریز محاسبات تعرفه و مبنای الگو را از شرکت توزیع دریافت کنید.
۱۳. راهکارهای واقعی برای کاهش هزینه برق کشاورزی
• مصرف را قبل از عبور از الگو پایش کنید؛ هشدار نزدیکشدن به ۱۰۰٪ الگو از خود قبض مهمتر است.
• در صورت امکان فنی و قانونی، پمپاژ را از اوجباری به میانباری یا کمباری منتقل کنید.
• قدرت موتور، راندمان پمپ، هد واقعی، شیرها و افت شبکه آبیاری را بررسی کنید؛ پمپ فرسوده میتواند هم انرژی و هم دیماند را بالا ببرد.
• ضریب قدرت موتورهای بزرگ را پایش کنید و بانک خازنی را بر اساس اندازهگیری واقعی تنظیم کنید.
• پروانه بهرهبرداری آب و اطلاعات قدرت/ساعت را با وضعیت واقعی مزرعه بهروز و منطبق نگه دارید.
• برای گلخانه، سردخانه و واحدهای غیرپمپاژ، بارهای سرمایش، فن و روشنایی را جداگانه اندازهگیری کنید.
• قبوض تابستان ۱۴۰۵ را بدون کنترل وضعیت تجدیدصورتحساب و بستانکاری مقایسه نکنید.
۱۴. پرسشهای متداول تعرفه برق کشاورزی ۱۴۰۵
تعرفه برق کشاورزی ۱۴۰۵ برای هر کیلوواتساعت چقدر است؟
یک نرخ واحد ندارد. نرخ به پله مصرف و زمان مصرف بستگی دارد. در جدول ابلاغی اولیه، تا الگو نرخ میانباری ۱٬۳۲۵٫۶، اوج ۲٬۶۵۱٫۲ و کمباری ۶۶۲٫۸ ریال/kWh است.
الگوی مصرف چاه کشاورزی چگونه تعیین میشود؟
برای چاه دارای پروانه معتبر، بر اساس قدرت و ساعت کارکرد ماهانه مندرج در پروانه بهرهبرداری آب تعیین میشود.
چاه بدون پروانه معتبر از تعرفه کشاورزی استفاده میکند؟
طبق متن بخشنامه ۱۴۰۵، چاه و پمپاژ غیرمجاز مشمول الگوی مصرف و دریافت انشعاب برق نیست.
چرا قبض کشاورزی تابستان ۱۴۰۵ اصلاح شد؟
پس از اعتراضها به افزایش شدید برخی قبوض، در مرداد از لغو بخشی از افزایش پلکانی و لزوم اصلاح قبوض خبر داده شد؛ در شهریور نیز اعلام شد قبوض چاهها کاهش یافته است.
برای پرداخت، جدول تعرفه را ملاک بگیرم یا قبض اصلاحی را؟
برای پرداخت واقعی، آخرین قبض اصلاحشده و ابلاغیه مالک شبکه همان شناسه قبض مرجع عملی است؛ جدول رسمی برای کنترل منطق محاسبه و نرخها استفاده میشود.
آیا کمباری برای کشاورزی ارزانتر است؟
بله، در جدول ۱۴۰۵ نرخ کمباری نصف نرخ میانباری و نرخ اوجباری دو برابر میانباری است؛ البته برنامه آبیاری و محدودیتهای شبکه نیز باید رعایت شوند.
پیشنهاد برای مطالعه در وبلاگ نیروبان
• راهنمای کامل قبض برق کشاورزی ۱۴۰۵؛ همه ردیفهای قبض با مثال واقعی
• محاسبه هزینه برق در ایران؛ راهنمای جامع قبض و تعرفههای ۱۴۰۵
• قدرت قراردادی قبض برق چیست؟ راهنمای دیماند و قانون ۹۰٪
• جریمه توان راکتیو چیست و چرا قبض برق را گران میکند؟
• تعرفه برق صنعتی ۱۴۰۵؛ جدول قیمت و روش محاسبه هزینه واقعی کارخانه
جمعبندی؛ هزینه واقعی برق کشاورزی را از «الگو» شروع کنید
تعرفه برق کشاورزی ۱۴۰۵ را نمیتوان با یک عدد ثابت خلاصه کرد. محور اصلی برای چاههای مجاز، الگوی مصرف مبتنی بر قدرت و ساعت پروانه است؛ برای بسیاری از فعالیتهای غیرپمپاژ نیز الگوی ۹۰٪ دوره مشابه سال قبل مطرح است. بعد از تعیین الگو، زمان مصرف و پله مصرف نرخ انرژی را تغییر میدهد.
اما برای سال ۱۴۰۵ یک لایه مهم دیگر هم وجود دارد: اصلاحات تابستان. جدول ابلاغی اولیه ساختار پلهها را روشن میکند، ولی بهدلیل لغو و اصلاح بخشی از افزایشها، برای هر پرونده واقعی باید آخرین قبض اصلاحی، بستانکاری احتمالی و دستورالعمل اجرایی شرکت برق مربوط را کنار جدول رسمی بررسی کرد. این روش هم از پرداخت اشتباه جلوگیری میکند و هم بهترین مبنا برای مدیریت مصرف ماههای بعد است.
منابع و مبنای تحقیق
۳. خبرگزاری تسنیم، ۱۶ مرداد ۱۴۰۵؛ گزارش لغو افزایش تصاعدی بهای برق کشاورزی و اصلاح قبوض.
۴. خبرگزاری تسنیم، ۱۱ شهریور ۱۴۰۵؛ گزارش اصلاح قبوض چاههای کشاورزی و تأکید بر مصرف خارج از الگو.
۵. نیروبان، «راهنمای کامل قبض برق کشاورزی ۱۴۰۵».
یادداشت تحریریه: تعرفهها و رویههای اجرایی ممکن است با اصلاحیه یا تجدیدصورتحساب تغییر کنند. این مقاله با منابع عمومی در دسترس تا مهر ۱۴۰۵ تهیه شده و برای یک شناسه قبض مشخص، آخرین صورتحساب اصلاحی و ابلاغیه مالک شبکه مرجع نهایی است.